Hogere rente windobligatie voor omwonenden

Hoe krijg je omwonenden mee in een windmolenproject? Bij een windpark van Eneco in de gemeente Houten krijgen inwoners de mogelijkheid te participeren voor een hoger rendement dan mensen buiten Houten.

Lanaken_-_windturbine

‘HollandseWind uit Houten’ noemt Eneco het nieuwe project, dat wordt uitgevoerd met de lokale windcoöperatie Uwind.

Houtenaren kunnen hierbij participeren in het windpark vanaf 500 euro. Eigenlijk betreft het geen echte participatie, maar een lening aan Eneco – een windobligatie – voor een periode van zes jaar.

In die periode kunnen deelnemers een jaarlijkse rente tegemoet zien van 4,5, 5,0 of 5,5 procent, afhankelijk van de windkracht en dus de opbrengst van de windmolens.
Mensen van buiten Houten kunnen ook deelnemen in het windpark, maar zij krijgen een lager rendement van 4 procent. Voor Houtenaren zijn 2800 obligaties beschikbaar; voor mensen buiten Houten 2200 stuks.

Behalve participeren, kunnen omwonenden ook stroom afnemen van de Houtense windmolens. Een ‘streekproduct’, noemt Eneco deze stroom: “Gegarandeerd windstroom uit hun eigen windmolens.”

Draagvlak

“Het moet voor alle betrokkenen in een vroeg stadium duidelijk zijn wat windenergie de omgeving kan bieden”, zo motiveert Katja Langen, directeur wind op land bij Eneco, het nieuwe participatiemodel.

Het Houtense concept is meer een combinatie van bestaande projecten, dan een geheel nieuw idee. Zo werken al veel meer organisaties met windobligaties. En Eneco deed het een paar jaar geleden zelf ook al, bij het windpark Burgervlotbrug. Toen waren de rendementen zelfs nog een stuk hoger, namelijk 8 procent. “De rente nu is inderdaad lager. Dat komt door de economische crisis, waardoor wereldwijd alle rentes zijn gedaald”, aldus een woordvoerder van Eneco.

Verschil tussen Burgervlotbrug en windpark Houten is verder dat de financiering deze keer niet door een bank geregeld wordt. Destijds was dat de Triodos bank. Ook het idee dat omwonenden meer rente krijgen dan mensen die verder af wonen heeft Eneco niet zelf bedacht. De Raedthuys Groep deed vorig jaar bijvoorbeeld al hetzelfde met windpark De Hondtocht in Dronten.

Ten slotte, het geven van extra rendement wanneer het harder waait, introduceerde Eneco ook al eerder. In 2011 kwam het energiebedrijf namelijk met HollandseWind, een energiecontract waarbij kortingen op de energierekening werden gegeven als er meer wind was.

Maar, al met al denkt Eneco met HollandseWind uit Houten toch een belangrijke stap te zetten. “Samenwerking met lokale partijen en bewoners is namelijk cruciaal”, aldus Eneco. Op termijn en bij gebleken succes wil Eneco het concept uit Houten bij meer windparken invoeren.

De drie 105 meter hoge windmolens staan langs het Amsterdam-Rijnkanaal. Een groep inwoners heeft bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens een klacht neergelegd tegen het windpark.

Verschenen 14 juni 2013 op NUzakelijk.nl

Varkentjes Wim en Max gaan in de tosti

Als de Tostifabriek er alleen was om winst te maken, dan zou een tosti er straks minstens dertig euro kosten. Het Amsterdamse stadsboer-initiatief wil dan ook vooral werken aan de bewustwording: waar komt ons eten vandaan? “Toch willen ondernemers graag met ons om de tafel zitten.”

280106-biggetje

Een tosti is een simpel product: brood, kaas en ham. Maar er komt heel wat bij kijken als je alle ingrediënten zelf verbouwt. En dat is precies wat de initiatiefnemers van De Tostifabriek doen. En: midden in de stad.

De Tostifabriek is de afgelopen maanden in elkaar getimmerd bij de Van Gendthallen, een verlaten fabriek in het centrum van Amsterdam. De boerderij maakt deel uit van ‘de tijdelijke stad Freezing Favela’, een zelfgebouwde ‘stad’ waar geëxperimenteerd wordt met nieuwe manieren van bouwen, boeren en energie opwekken. Volgende week zaterdag gaat De Tostifabriek officieel open voor het publiek.

Op een oud stuk kade van niet veel meer dan tweehonderd vierkante meter onderhouden de medewerkers twee biggen, twee koeien en een stukje akker, waarop het graan inmiddels zo’n twintig centimeter hoog staat. De graankorrels worden straks gemalen en verwerkt tot brood. De koeienmelk wordt gebruikt om kaas van te maken en de biggen Wim en Max veranderen in hamlapjes.

Schandalen

Juist in een tijd van de vele voedselschandalen (waterinjecties in vissen, paardenvlees verkocht als rundvlees, scharreleieren die geen scharrelei zijn) moet een project als De Tostifabriek, waarbij alles zo transparant mogelijk is, haast wel aanslaan. Dat blijkt in ieder geval uit het succes dat het team had op crowdfundingsite Voordekunst, waar 204 donateurs inmiddels 18.390 euro betaalden, 4000 euro meer dan nodig was. Van overige sponsors kreeg De Tostifabriek samen – in cash, of in natura – ongeveer 10.000 euro.

Om quitte te draaien zou een tosti straks dus minstens dertig euro moeten kosten, en dan zijn de arbeidsuren nog niet meegerekend. “We denken dat we duizend tosti’s kunnen maken. Van elke vierkante meter graan komt een brood. Dat zijn honderd broden en uit elk brood gaan tien tosti’s”, zegt Vera Bachrach, een van de initiatiefnemers. Maar omdat alle 204 donateurs sowieso ook een tosti krijgen, moet de prijs zelfs nog iets omhoog.

Bewust

“Maar het draait natuurlijk niet om winst hier. Als het ons lukt om één tosti te maken, dan ben ik al super blij”, zegt Bachrach. Belangrijker is stadsbewoners bewust maken van wat ze op hun bord hebben liggen en het debat hierover aanzwengelen. Lukt dat een beetje?
“Zeker. Laatst was er een moeder. Zij vond het een schande wat wij deden. Want nou moest ze haar kinderen uitleggen dat het vlees dat ze altijd eten van die lieve varkens afkomstig is. Maar dat is natuurlijk precies het soort opmerkingen waar wij het voor doen”, zegt Bachrach.

Naïef

De vraag is alleen of het project naast een kunstzinnige en maatschappelijke, ook een economische bijdrage kan leveren. “Wij zijn natuurlijk geen commercieel bedrijf”, zegt Bachrach. “Maar wij zitten wel bij ondernemers aan tafel. Om mee te denken over hun maatschappelijk verantwoorde bedrijfsstrategie.”
Niet dat De Tostifabriek die strategie bepaalt, maar onconventionele input leveren kan wel. “We schoven bijvoorbeeld aan bij Brabants boerenoverleg in de Peelhorst. Daar zijn veel spanningen tussen stad en platteland. Zij willen weten hoe wij daar over denken. Wij zijn naïef, zitten nog niet vast in regeltjes. Dat maakt veel mogelijk.”

Niet dat De Tostifabriek die strategie bepaalt, maar onconventionele input leveren kan wel. “We schoven bijvoorbeeld aan bij Brabants boerenoverleg in de Peelhorst. Daar zijn veel spanningen tussen stad en platteland. Zij willen weten hoe wij daar over denken. Wij zijn naïef, zitten nog niet vast in regeltjes. Dat maakt veel mogelijk.”

Verschenen 19 mei 2013 op NUzakelijk.nl

Paardenvlees of hypotheken: het is één pot nat

Paardenvlees

Er zit paardenvlees in de diepvrieslasagnes. Ook spaghetti bolognese, hamburgers en Zweedse balletjes ontkomen niet aan een portie paard. Het vleesschandaal doet denken aan die andere geflopte husseltruc: de Amerikaanse hypotheekcrisis.

Leek het probleem zich aanvankelijk te beperken tot Ierland en Groot-Brittannië, inmiddels heeft de paardenvleesaffaire zich over heel Europa uitgespreid en hebben ook Nederlandse supermarkten producten uit de schappen gehaald.

Dubieuze handelaren mengen goedkoop paardenvlees met duurder rundvlees, doen er een mooi wikkel om en verkopen het als 100 procent bief. Voor het volle pond natuurlijk. Makkelijk verdiend.

Waar doet dat principe toch aan denken? In 2007 leidde de ontmaskering van de Amerikaanse hypotheekfraude tot de grote mondiale economische crisis waar we nu nog steeds middenin zitten.

Want wat gebeurde daar? Vanuit de theorie dat de huizenprijzen altijd zouden blijven stijgen, smeerden banken miljoenen volstrekt onvermogende Amerikanen een hypotheek aan.

Overwaarde

Mocht het hen tegenzitten dan konden ze nog altijd hun huis met overwaarde verkopen. En anders kon de bank beslag leggen op het waardvolle bezit. Dat je nauwelijks betaald werk hoefde te hebben om een hypotheek te krijgen, daar had je het niet over.

Iedereen in de financiële wereld wist wel dat deze hypotheken geen schoonheidsprijs verdienden en een zeker risico in zich droegen. Maar daar is de prijs dan ook naar. Die is namelijk afhankelijk van het risico dat aan die leningen hangt.

Banken en andere financiële partijen verkopen zulke leningen aan elkaar. Dat is de gewoonste zaak van de wereld. Maar handige jongens hadden die slechte hypotheken vermengd en gehusseld met mooie dure producten, er een strikje omgedaan en ze verkocht alsof het godsgeschenken waren.

Niemand die het verschil kon of wilde zien: totdat sommige arme huiseigenaren in de problemen kwamen en hun hypotheek niet meer konden betalen.

Toen bleek dat zo’n beetje iedereen geïnfecteerd was; de hypotheekpakketjes hadden een weg gevonden naar de portefeuilles van banken over de hele wereld. Het financiële verkeer kwam piepend en krakend tot stilstand.

Vleeskeuze

Weer terug naar het paardenvlees. Is het erg dat we paardenvlees eten? Niet echt, als je tenminste niet erg principieel bent in je vleeskeuze. Misschien moeten we maar eens afstappen de poten van het paard benen te noemen.

Ook lijkt het in de discussie niet werkelijk te gaan om het voor mensen giftige middel fenylbutazon, dat sommige paarden krijgen toegediend ter voorkoming van reuma.

Wij maken ons vooral druk om het feit dat we gefopt worden. We krijgen niet te eten wat het etiket ons vertelt. Wat hebben we op die manier aan etiketten? Niks!

Husselen

Net als bij de hypotheken in Amerika, wordt vlees in Europa gekocht, verkocht en weer doorverkocht. Gemengd en gehusseld, net zolang tot niemand meer kan achterhalen waar en van welk beest het vlees afkomstig is.

De keten van het Europese vlees is lang en loopt zoals het nu in kaart gebracht is en niet per se in deze volgorde, van Zweden naar Groot-Brittannië naar Ierland, Frankrijk, Polen, Nederland, Roemenië en Cyprus.

Het punt is dan: wie is verantwoordelijk? Is dat de consument? Als hij namelijk gewoon een biefstuk koopt, in plaats van ondefinieerbare stukjes vlees in ondefinieerbare lasagnes, dan zit hij zeker goed. Eigen schuld, dikke bult.

Maar ja, biefstuk is prijzig. In een peiling van de BBC gaf dan ook slechts een derde van de ondervraagden aan door de fraude voortaan minder verwerkt vlees te gaan eten.

Of zijn de supermarkten verantwoordelijk? Uiteindelijk zijn zij de eindverkoper van het product. Of ligt de bal toch bij de handelaar die zijn spullen aan de supermarkt verkoopt?

Bessen plukken

Als kleine jongen moest ik vaak bessen plukken van mijn ouders. De tuin stond vol met rode-bessenstruiken die aan het eind van de lente allemaal tegelijk vrucht droegen. Voor ik mocht gaan voetballen moest ik in die periodes eerst een emmertje vol bessen plukken.

Om een beetje snel klaar te zijn stopte ik tussen de rode bessen hier en daar wat bladeren. Geen hond die het merkte, dacht ik. En hup, weg was ik.

Maar soms trok m’n moeder mij aan m’n oor. Dan moest ik er nog een emmertje bij plukken, voor straf, en zonder bladeren. Zij had mijn husselfraude wel door, helaas.

Het verschil met die andere twee fraudes heeft vooral te maken met de lengte van de keten. Die was in mijn geval tamelijk kort en helder.

Bij vlees en hypotheken gaan de producten zo vaak van hand tot hand, dat op den duur niemand meer verantwoordelijk is. Dan weet je zeker dat je genaaid gaat worden.

Verschenen 12 februari 2013 op NUzakelijk.nl

‘KDE Energy zoog zusterbedrijf leeg’

Leidingenbouwer Hogenboom beschuldigt moederbedrijf Koop Groep van het systematisch uitknijpen en doorsluizen van miljoenen euro’s naar een andere dochter, Koop Duurzame Energie (KDE). Koop Holding ontkent de aantijgingen. De geldproblemen hebben Hogenboom de das omgedaan; deze donderdag is door Koop Groep surseance van betaling aangevraagd. Lees verder ‘KDE Energy zoog zusterbedrijf leeg’

Openheid over ‘bedrijfsgeheime chemicaliën’ bij onconventioneel-gas essentieel

De winning van onconventioneel gas in Nederland moet nog goed en wel beginnen, maar stuit nu al op maatschappelijke weerstand. Een goede communicatie is daarom essentieel voor een succesvolle introductie van de techniek, zo meent Berend Scheffer, technisch directeur bij Energie Beheer Nederland (EBN). Communicatie over de gebruikte chemicaliën bijvoorbeeld. Lees verder Openheid over ‘bedrijfsgeheime chemicaliën’ bij onconventioneel-gas essentieel

Duits maltbier smaakt wel naar pils

Wie in de kroeg een alcoholvrij biertje bestelt, krijgt meestal een malt van Nederlandse makelij geserveerd. Maar als het de klant gaat om een echte pilssmaak, zouden uitbaters er beter aan doen Duits Alkoholfrei in hun assortiment op te nemen, zo blijkt uit een smaaktest. Lees verder Duits maltbier smaakt wel naar pils

De zon in een Zuidfranse donut

Het zou de belangrijkste energiebron van allemaal kunnen worden: kernfusie. Daarom werken wetenschappers en technici uit de hele wereld samen aan de ontwikkeling ervan. De nieuwe centrale ITER, die in Europa komt te staan, moet hun onderzoek een niveau verder helpen. Een reportage vanaf de bouwplaats.

Een verbrede vluchtstrook van de D554, de weg tussen de Zuidfranse plaatsjes Vinon sur Verdon en  Manosque biedt een uniek uitzicht. De honderd hectare kale vlakte op de tegenover gelegen heuvelflank is namelijk het bouwterrein voor één van de grootste wetenschappelijke en technologische experimenten uit de geschiedenis. Met zes landen bouwt de Europese Unie daar de ITER, Latijn voor ‘de weg’, een proefcentrale die de wereld warm moet laten lopen voor een nieuwe, schone, veilige en onuitputtelijke energiebron: kernfusie. Wetenschappers hopen dat fusie-energie ergens rond 2050 zijn intrede kan doen op de energiemarkt. Maar voordat onze spaarlampen op elektriciteit uit fusiecentrales branden is er nog een lange en onzekere weg af te leggen.

tokamak in aanbouw
Tokamak in aanbouw – mei 2015

tokamak in aanbouw

Met een bouwhelm op haar hoofd en een zwaailicht op het dak van haar kleine witte Renault rijdt Sylvie André, woordvoerster van Agence ITER France, over de hobbelige zandweggetjes van het bouwterrein. De graafmachines zijn genadig geweest voor enkele plukjes bos. “Dat is voor zeldzame orchideeën en de beschermde grote eikenboktor,” zegt ze stellig. Bij ITER gaat alles volgens de Europese regelgeving, zelfs als het om een lastig insect als de boktor gaat. Even later is de bestemming bereikt, een eenzame vlaggenmast. “Die staat precies op de plek waar straks het centrum van de fusiecentrale staat”.

Nucleaire splijtzwam of verenigende energie?

Eindelijk is het dan zover. Er wordt gebouwd. De politieke touwtrekkerij is nog niet geheel voorbij, maar de wetenschappers hebben nu iets concreets om naar uit te kijken. Hun wetenschap wordt in de praktijk gebracht. Lees verder De zon in een Zuidfranse donut

Journalistiek en Redactie