Categorie archief: Slimme meter

‘Wij konden tot nu toe alle slimme meters kraken’

Twee hackers zitten ’s avonds achter hun laptopje. Ze hebben het gemunt op de verlichting in de stad. Eerst moet het stadion er aan geloven. Dan dooft, met een simpele druk op de ‘enter’-knop, de verlichting op het vliegveld, gevolgd door de kantoorgebouwen. De jongens hebben de tijd van hun leven, totdat blijkt dat ze met z’n tweeën in de enige overgebleven verlichte ruimte van de stad zitten. Dan verschijnt de tekst in beeld: ‘…zeker Delta Lloyd’. “Erg ludiek, omdat dit nog onschuldige types zijn. Maar als ons elektriciteitsnet straks echt slim is, en op afstand bestuurbaar, wordt het een serieus doelwit voor terroristen.”

Door Tijdo van der Zee

Dat zegt Stephan Gerhager, Information Security Officer bij het Duitse energiebedrijf Eon -“en in mijn vrije tijd hou ik me graag bezig met hacken”. Gerhager toonde de commercial van Delta Lloyd woensdag op het congres Metering & Billing CRM Europe 2011 in de Rai in Amsterdam. Gerhager wil zijn toehoorders waarschuwen voor de slimme meter. “Wij hebben tot nu toe alle slimme meters weten te kraken die bij ons binnen kwamen. En dat waren er veel.”

De Tweede Kamer stemde vorig jaar in met de invoering van de slimme meter op vrijwillige basis en de Eerste Kamer volgde in februari; veel later dan de bedoeling was, omdat er veel vraagtekens waren bij de privacy en beveiliging van op afstand uitleesbare meters. In maart dit jaar kwam minister Maxime Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) met het ontwerp-Besluit op afstand uitleesbare meetinrichtingen, waarin is vastgelegd aan welke eisen slimme meters moeten voldoen om te garanderen dat energie-kleinverbruikers over toekomstvaste en veilige op afstand uitleesbare meetinrichtingen zullen beschikken. Wat betreft de beveiliging tegen fraude en misbruik, moet het onmogelijk zijn om meters zodanig te manipuleren dat het verbruik van gas of elektriciteit niet meer klopt.

Maar volledige veiligheid is een illusie, betoogt Gerhager. In de Verenigde Staten is vorig jaar begonnen met de massale uitrol van 60 mln slimme meters. Maar volgens Gerhager zitten ze daar nu met de handen in het haar, omdat hackers gaten in de beveiliging hebben aangetoond en die veiligheid dus niet meer gegarandeerd kan worden. “Mijn collega’s in de VS zeggen tegen me: ‘Doe het nog niet!'”

“Mijn koelkast hoef ik niet te beveiligen”, zegt Gerhagen. “Waarom niet? Geen hacker is geïnteresseerd in de inhoud.” Waarmee de veiligheidsman van Eon maar wil zeggen dat de hacker of zijn opdrachtgever wel enig zicht op een interessante buit wil hebben, voor hij zich bloot geeft aan risico’s om gepakt te worden, en voor hij de tijd en het geld investeert in de kraak. “Een terrorist gaat geen EUR 100.000 investeren om één enkele meter te kraken. Maar als hij voor dat geld een algemene code kan bemachtigen, waarmee alle slimme meters van een bepaald type te kraken, en daardoor op afstand te besturen zijn, dan wordt het ineens interessant.” Hij vervolgt: “Hoe meer wij afhankelijk worden van slimme netten, hoe interessanter het wordt om die te kraken.”

Zonder specifiek in te gaan op de techniek, zegt Gerhager dat hij gezien heeft hoe een soort virus of worm “van de ene op de andere slimme meter oversprong” en deze stuk voor stuk kraakte. Ook kan “één intelligent persoon” een gekraakte code publiceren op internet, waarna iedereen er mee aan de haal kan gaan. “Elke keer als de veiligheid van slimme meters en de infrastructuur daaromheen verhoogd wordt, zal er iemand zijn die het een uitdaging vindt om die beveiliging opnieuw te omzeilen.”

Echte oplossingen bood Gerhager niet. Wel zei hij dat er nu te veel nadruk wordt gelegd op technische oplossingen, zoals gecompliceerde versleutelingen, of encrypties. “We moeten nadenken over hoe het slimme net er straks in zijn geheel uit ziet, van daaruit moeten we nadenken over beveliging. We moeten ons niet nu meteen storten op de techniek en ons dan veilig wanen.” Ter illustratie toonde Gerhager een met stevige tralies beveiligde poort, om vervolgens uit te zoomen op de rest van de tuinomheining: een kniehoog heggetje.

Het kan overigens geen kwaad te melden dat Gerhager medewerker is van het Duitse bedrijf Eon. En in Duitsland verloopt de invoering van de slimme meter net als in Nederland niet zonder slag of stoot. Zoals ook het verbod van Google Street View in Duitsland laat zien, zijn Duitsers erg gesteld op hun privacy. Dat betekent dat er ook ten aanzien van privacy en databescherming rond de slimme meter en het slimme net zeer strenge eisen gaan gelden.

Verschenen in Energeia, 7 oktober 2011

Slimme meter biedt installateur legio kansen 

De grootschalige uitrol van de slimme gas- en elektriciteitsmeter zal niet lang meer op zich laten wachten. Wat kan de slimme meter betekenen voor installateurs?

Door Tijdo van der Zee. In Installatie Journaal juni 2014

Afgelopen jaren maakte Nederland op een rustige manier kennis met de slimme meter. Via de kleinschalige uitrol werden de eerste 600.000 meters geplaatst. Maar nu is het tijd dat heel Nederland overstapt op de slimme meter. In 2020 moeten alle 6,5 miljoen huishoudens en een miljoen mkb-bedrijven een slimme meter aangeboden hebben gekregen.

Voor elektriciteit leveren IBM en Landis + Gyr de meter. Voor gas zijn dit Landis + Gyr, Itron en Elster. De eerste maanden van 2014 is de voorraad ‘oude’ slimme meters opgemaakt. Dat zijn de meters die voldoen aan de eisen van de Dutch Smart Meter Requirements (DSMR) 2.2. Volgens Netbeheer Nederland zijn die voorraden nu op en worden alleen nog DSMR 4.0-meters geplaatst. 2373753753_1e8588cd8b_b

Als alles goed verloopt kunnen behalve de netbeheerders straks ook installateurs een slimme meter aanbieden aan klanten. Bijvoorbeeld tegelijk met de vervanging van een cv-ketel. Netbeheer Nederland (de branche-organisatie van netwerkbedrijven) en Uneto-VNI maken hier nu afspraken over.

Het is nog niet helemaal duidelijk hoe dit vorm gaat krijgen. Uneto-VNI wil bijvoorbeeld graag dat de meters via de groothandel beschikbaar komen. Netbeheer Nederland “onderzoekt deze mogelijkheid” aldus woordvoerder Martijn Boelhouwer. Daarnaast moet er nog overeenstemming komen over de datum. Netbeheer Nederland pleit voor 1 januari 2015. Uneto-VNI had graag gezien dat deze datum wat meer naar voren geschoven kon worden. Als de partijen akkoord zijn met deze randvoorwaarden kan het specifieker worden ingevuld: richtlijnen opgesteld, een erkenningsinstantie worden aangewezen en de vergoeding voor zulke ‘derdenplaatsingen’ worden vastgesteld.

Aangezien het hier over miljoenen huishoudens gaat, en meestal twee slimme meters per huishouden, zouden installateurs gek zijn als ze hier niet een graantje van zouden willen meepikken. Maar de slimme meter biedt installateurs veel meer dan alleen eenmalig installatiewerk. De slimme meter is ook het zenuwcentrum voor verschillende energiediensten die installateurs kunnen bieden.

Een installateur die dat al vroeg begreep is Robert Hendriks, directeur van Volt Elektro Groep. Zijn bedrijf greep de komst van de slimme meter aan om particulieren en mkb-ondernemers energiediensten op maat aan te bieden. En dat gaat goed. Eind april bediende het bedrijf ongeveer tachtig klanten met deze dienst, en de rek is er nog allerminst uit. “Wekelijks krijgen we nu vijf tot tien nieuwe klanten”, aldus Hendriks. Daarbij is ruwweg 60 procent mkb-ondernemer en 40 procent particulier.“Bij particulieren is het vooral een dienst om betrokken te blijven, de relatie warm te houden. Bij ondernemers speelt besparingspotentieel een grotere rol.” Volgens Hendriks is het nog lang niet bij alle installateurs die met duurzaamheid bezig zijn doorgedrongen dat de slimme meter erg belangrijk gaat worden, door de mogelijkheid om diensten op maat te gaan leveren.

Domotica 

De slimme meter is juridisch opgebouwd uit verschillende elementen, of poorten. De P1-poort is bestemd om te koppelen aan de domotica. Dit kunnen bijvoorbeeld energiedisplays zijn of slimme koppelingen tussen meter en cv-ketel, waardoor installateurs kunnen onderzoeken of de cv-ketel nog naar behoren werkt, of dat deze toe is aan een onderhoudsbeurt. Via die P1-poort kan het elektriciteitsgebruik elke 10 seconden worden uitgelezen: bijna realtime dus. Dat betekent  dat het gedrag van gebruikers of componenten in de installatie gelijk zichtbaar is. Het gasgebruik wordt elk uur doorgegeven. De domotica die aan deze P1-poort hangt is het speelterrein voor de marktpartijen.

Een ander deel van de slimme meter is de P4-poort. Dat is het gedeelte dat gebruiksgegevens zendt naar de netbeheerder en van daaruit naar de energieleverancier. Dit gedeelte is het ‘officiële’ gedeelte, in die zin dat alleen op basis van deze gegevens de energiefactuur opgesteld mag worden.

ODA-regeling

In principe mogen installateurs niet bij deze gegevens, tenzij de klant ze heeft gemachtigd via de ODA-regeling (overige diensten aanbieders). Sinds vorig jaar is er een vereniging voor deze aanbieders. Die heet de Vedek. Volgens Joost Zonneveld van de Vedek zijn er momenteel 17 bedrijven ODA-gecertificeerd. En dat zullen er volgens hem niet snel veel meer worden. Het certificeringtraject duurt namelijk lang en er is veel technische en juridische expertise voor nodig. Wat vaker gebeurt, zegt Zonneveld, is dat gemachtigde bedrijven de meetgegevens kopen van ODA-bedrijven zoals Ealyze. Dat kost wat, maar bespaart ook veel gedoe.

Volgens Robert Hendriks van de Volt Elektro Groep is het essentieel om je als installateur niet alleen maar te richten op de mogelijkheden die de P1-poort biedt. Het bedrijf werkt daarom ook via de ODA-regeling met de officiële meetgegevens. “Zo kunnen we het echte afgerekende gebruik zien van consumenten. Energieleveranciers krijgen deze gegevens om de paar maanden, maar wij krijgen ze elk kwartier en we kunnen dus dagelijks schakelen met klanten. Het gaat bij deze poort heel concreet over geld. Daar is niet over te discussiëren. Dat heb je niet bij de P1-poort. Hoe je het wendt of keert, de klant krijgt de factuur via de P4-poort.” Volt Elektro Groep heeft zich aangesloten bij een collectief van installateurs onder de noemer EnergiePartners, die nieuwe diensten en verdienmodellen voor installateurs ontwikkelen.

Warmtepompen in Breda

Een ander project waar de slimme meter een cruciale rol speelt, is de duurzame wijk Meulenspie in Breda. De afgelopen jaren werd daar al geëxperimenteerd met het ‘smart’ laten draaien van de wasmachine  in de smart grid pilot van Enexis, genaamd Jouw Energie Moment. Namelijk: wanneer de energieprijs laag is. Maar sinds maart zijn hier ook warmtepompen van Nathan Import/Export bij gekomen. Het gaat om Alpha Innotec combi-warmtepompen gekoppeld aan een bronsysteem van Thermoplus.  Deze warmtepompen hebben standaard een BACnet aansluiting waardoor de warmtepomp gekoppeld kan worden aan diverse meet en regelsystemen. Ook hier worden zowel de P4-poort als de P1-poort van de slimme meter gebruikt.

De P1-poort om deelnemers realtime hun energieverbruik te laten zien, en de P4-poort voor de facturatie. In die P4-poort worden de kwartier-intervalstanden uitgelezen door een centraal energiemanagement-systeem (CEMS) in de wijk. “Om ervoor te zorgen dat niet alles precies op hetzelfde moment aangaat”, zo legt Elke Klaassen, die mede op dit project promoveert aan de TU Eindhoven, uit.

Klaassen: “Het prijsprofiel wordt day-ahead bepaald op basis van de verwachte elektriciteitsvraag in de wijk, de verwachte zon-PV-opwek en de day-ahead APX-marktprijs. Reden voor het gebruik van day-ahead-prijzen is omdat in deze pilot ook de consument gestimuleerd wordt om zelf de vraag te verschuiven. Het dynamische tarief wordt ook daadwerkelijk gebruikt voor facturatie.”

 Delen

Volgens Robert Hendriks van de Volt Elektro Groep is de slimme meter de komende jaren nog essentieel om echt goede diensten aan te kunnen bieden. Hij beaamt dat er andere technieken in opkomst zijn die de slimme meter op den duur wel eens overbodig kunnen maken voor installateurs. Zo kunnen ook steeds meer meetgegevens van installaties prima via internet verzameld en verzonden worden, zonder tussenkomst van slimme meter. “Maar het duurt nog wel een aantal jaar voor het zover is dat de slimme meter voor ons niet meer van belang is”, schat Hendriks.

Voor nu heeft Hendriks nog twee oproepen. Ten eerste: “Laten we zo veel mogelijk de informatie die we hebben over slimme-meterprojecten met elkaar delen. Dit is een kans voor de installatiesector en we kunnen ons de kaas niet van het brood laten eten door energiebedrijven, consultants of bouwbedrijven.” En ten tweede: “We moeten haast maken met de mogelijkheden voor installateurs om de slimme meter te plaatsen. Het kan mij niet snel genoeg gaan. Als je naar een snelle uitrol wil van de slimme meter, dan kan de netbeheerder maar beter snel meer marktpartijen toelaten.”

Politiek

Minister van Economische Zaken Henk Kamp liet de Tweede Kamer eind april in een brief weten de grootschalige uitrol van de slimme meter niet uit te willen stellen. De SP had om uitstel gevraagd omdat uit de pilotfase blijkt dat de daadwerkelijke energiebesparing achterblijft bij de gewenste besparing. SP-Kamerlid Paulus Jansen pleitte daarom voor nog meer pilots.

Maar volgens Kamp kan deze energiebesparing juist vooral gerealiseerd worden als we in Nederland allemaal aan de slimme meter gaan. Alleen op die manier kan aan bedrijven de zekerheid worden geboden die ze nodig hebben bij het ontwikkelen van energiebesparingsdiensten.

Verder gas Kamp aan dat er snel meer duidelijkheid komt over de precieze planning van de grootschalige uitrol van de slimme meter. In de markt zijn namelijk zorgen ontstaan over de gebrekkige transparantie hierover. Als bedrijven namelijk niet weten wanneer en waar de slimme meter wordt uitgerold, kunnen ze ook hun diensten niet op een goede manier aanbieden. De minister verwacht dat er op korte termijn afspraken hierover kunnen worden gemaakt, die dan in een convenant bezegeld worden.

In Installatie Journaal juni 2014

Invoering slimme gasmeter in volle gang

De uitrol van de slimme gasmeter is in volle gang. Hoe werkt deze meter eigenlijk precies? En loopt de invoering van het apparaat volgens plan? Gawalo zocht het uit.

De vaart zit er goed in met de installatie van de slimme meters. Begin dit jaar startte de kleinschalige uitrol door de netbeheerders, die tot 2014 duurt en ongeveer 500.000 huishoudens een nieuwe gasmeter en elektriciteitsmeter moet opleveren. Vanaf 2014 zullen dan hele woningblokken tegelijk aangepakt worden in wat de grootschalige uitrol heet.

Die grote stappen moeten de netbeheerders ook wel maken. Vanuit Brussel komt namelijk de eis dat in 2020 80 procent van de Nederlandse woningen voorzien is van slimme meetkastjes. De netbeheerders moeten overigens wel netjes vragen of de klant slimme meters wenst. Het politieke debat over mogelijke privacyschendingen heeft namelijk als uitkomst gekregen dat de slimme meter alleen op vrijwillige basis geïnstalleerd mag worden. Het aantal weigeraars ligt volgens Netbeheer Nederland op 2 à 3 procent.

slimme gasmeter

Maar ook kleinschalige uitrol is dus niet zo kleinschalig. Netbeheerders plaatsen nu overal slimme meters als de oude aan vervanging toe is. Ook bij renovatieprojecten en nieuwbouw zetten installateurs standaard een slimme meter terug. Daarnaast zijn er nog de zogenoemde ‘prioriteitsaanvragen’, slimme meters die worden aangevraagd door particulieren die niet willen wachten en het nu al leuk vinden om ‘smart’ met energie om te gaan.

Elektriciteitsmeter is de hub

In de meterkast is de slimme elektriciteitsmeter de dominante eenheid, de hub. De gasmeter stuurt elk uur een signaal naar de elektriciteitsmeter, die op zijn beurt de verbruikgegevens van zowel de gasmeter als de elektriciteitsmeter eens in de twee maanden doorgeeft aan de netbeheerder. De netbeheerder stuurt die gegevens tweemaandelijks naar de energieleverancier en ook nog één keer per jaar voor de jaarrekening. De elektriciteitsmeter moet technisch in staat zijn om de gegevens elk kwartier te meten en dagelijks door te geven aan de netbeheerder.

Om deze functionaliteit te gebruiken moet de energieleverancier wel uitdrukkelijk toestemming hebben gekregen van de afnemer. Martijn Boelhouwer, woordvoerder van Netbeheer Nederland geeft aan dat datacommunicatie relatief veel energie kost en daarom niet elk kwartier plaatsvindt “Met tien slimme meters is dat goed te doen, maar met tien miljoen?”

De elektriciteitsmeter stuurt zijn gegevens door naar de netbeheerder via een GPRS-verbinding, met een zelfde soort signaal dat we kennen van mobiele telefoons. Dit is niet enige mogelijkheid, ook communicatie via de stroomkabel (Power Line Communication, ofwel PLC) en via internet is mogelijk. In Nederland is gekozen voor de eerste optie.

De verbinding met de netbeheerders is slechts een van de verbindingen van de slimme-elektriciteitsmeter-hub. Hij maakt uiteraard ook verbinding met de gasmeter. Dit kan draadloos, via een soort Bluetooth verbinding. Deze optie komt van pas wanneer het gas op een andere plek – via de achtertuin bijvoorbeeld – het huis binnen komt. Hierbij kan een chip in beide meters ervoor zorgen dat alleen communicatie tussen de twee apparaten mogelijk is. Andere toestellen krijgen geen toegang tot het kleine netwerk. Een andere verbindingsoptie is communicatie via een snoertje. Dat kan alleen als de gas- en elektriciteitsmeter in dezelfde kast hangen.

Veiligheid

De vraag rijst her en der of het niet veel handiger zou zijn om de gasmeter en de elektriciteitsmeter te integreren in één duometer. Maar die vlieger gaat niet op. Alles wat met gas te maken heeft, moet zo ver mogelijk van stroom vandaan blijven, om de doodeenvoudige reden dat een vonkje door bijvoorbeeld een kortsluiting een flinke explosie kan veroorzaken. Maar aangezien er in de slimme gasmeter toch – zwakstroom – digitale elektronica is ingebouwd, moet er wel een elektrische voeding zijn. Die komt in de vorm van een batterij met een lange levensduur. Leverancier Landis + Gyr claimt dat de batterij in hun gasmeter 20 jaar mee gaat.

De elektriciteitsmeter heeft nog meer vertakkingsmogelijkheden. Zo staat in de voorschriften dat de elektriciteitsmeter al klaar moet zijn voor aansluiting van de meter voor stadswarmte en de watermeter. Niettemin zal het nog jaren duren voordat de politiek hier serieus zijn tanden in zal zetten. Ten slotte is er nog de verbinding met voor de consument misschien wel het meest zichtbare onderdeel van het slimme energienetwerk: de domotica, en meer in het bijzonder het energieverbruiksdisplay. Dit is het gedeelte van het netwerk dat is vrij gegeven voor de markt.

Deze domotica krijgt de energiegegevens – in tegenstelling tot de netbeheerder – wél ‘near real time’ doorgestuurd van de elektriciteitsmeter. Maar dat geldt alleen voor de stroom. Het gasverbruik kan niet vaker dan eens per uur doorgegeven worden, vanwege de doorgiftebeperkingen. Een energieleverancier die op de een of andere manier deze domotica-gegevens wil gebruiken om specifieke contractaanbiedingen te doen begeeft zich op glad ijs. Alleen de gegevens die naar de netbeheerder worden verzonden zijn namelijk gevalideerd.

Al deze bovengenoemde verbindingen krijgen codes mee die beginnen met de letter ‘p’. P1 is de poort die de verbinding mogelijk maakt met de domotica. P2 is de verbinding tussen gasmeter en elektriciteitsmeter, P3 is de verbinding met de netbeheerder en P4 ten slotte is de verbinding tussen de netbeheerder en de energieleverancier.

2.2 vs 4.0

De eisen die de overheid aan de slimme meter stelt worden steeds strenger. De meters die in 2012 worden geïnstalleerd, voldoen aan de eisen DSMR (Dutch Smart Meter Requirements) 2.2 plus. Vanaf januari 2013 gaat de DSMR 4.0 gelden. Het verschil is dat in de 4.0 meter een temperatuurscorrectie in de gasmeter komt, waardoor bij een variatie in temperatuur een verrekening plaats vindt voor een verandering in calorische waarde per volume-eenheid, ook wordt de beveiliging nog iets aangescherpt (fraudedetectie in de meter zelf) en kan er bij de meter 4.0 op het display het actuele verbruik worden afgelezen en ook of het op afstand uitlezen aan of uit staat.

Nederlandse woningen worden nu nog voorzien van DSMR 2.2 plus meters van de drie leveranciers Landis + Gyr, Itron en Elster. Zij hebben hun 4.0-versie al klaar en deze worden nu uitgebreid getest door de gezamenlijke netbeheerders. In september moet deze test zijn afgerond. Het is overigens nog niet zeker of het lukt om begin 2013 massaal van start te kunnen met meter 4.0. Martijn Boelhouwer van Netbeheer Nederland wil niet zeggen dat de planning niet gehaald wordt, maar een volmondig ‘ja’ komt er ook niet over zijn lippen. “Het wordt krap. Laten we wachten tot na de test. Pas dan kunnen we met recht en rede zeggen of het lukt. Er moet in ieder geval niks meer mis gaan.”

Leveranciers

Vorig jaar juni koos Netbeheer Nederland de drie leveranciers Landis + Gyr, Itron en Elster na een zogenoemde ‘concurrentiegerichte dialoog’, een soort tender waarbij opdrachtgever en opdrachtnemers samen brainstormen over de inhoud van de uiteindelijke opdracht. Itron en Landis + Gyr leveren zowel elektriciteitsmeter als gasmeter. Elster levert alleen de gasmeter. Landis + Gyr is de enige gasmeter die nu ook al gebruikt wordt door netbeheerders. De meter van Landis + Gyr is ook de enige die gebruik maakt van ultrasone techniek. Die van Itron en Elster zijn balgenmeters.

Het is nu nog niet helemaal duidelijk welke netbeheerder met welke meter gaat werken en vooral ook hoeveel meters van welk merk de netbeheerders krijgen. De verdeling gaat volgens een methode die ‘allotment procedure’ heet. Het komt er op neer dat Netbeheer Nederland straks van elke leverancier een bepaald aantal meters afneemt. Het aantal hangt af van de prijs en de kwaliteit van de meter. Nadat deze beslissing is gemaakt zijn eerst de kleine netbeheerders zoals Westland Infra en Intergas aan de beurt. Zij mogen een of twee meters naar hun smaak uitkiezen. Het restant wordt vervolgens in een gelijke verhouding verdeeld over de grote netbeheerders.

Het kan dus zijn dat grote netbeheerders straks twee meters in hun pakket hebben zitten, maar drie is ook mogelijk. Eén is niet erg waarschijnlijk. De netbeheerders mogen vervolgens zelf beslissen welke meter ze waar installeren. Volgens Martijn Boelhouwer van Netbeheer Nederland vinden netbeheerders het wel prettig om meerdere meters te kunnen leveren. “Dat maakt ze minder afhankelijk van leveranciers.”

Monteurs 

Netwerkbedrijf Enexis schakelt zo nu en dan extra aannemers in om het werk aan te kunnen, maar de meeste plaatsingen doet het bedrijf met de bestaande aannemers en werknemers. “Het gaat meestal om vervangingen die anders ook gedaan moesten worden. Verschil is dat we nu meteen twee meters plaatsen als er eigenlijk maar één vervangen hoeft te worden”, zegt Fons Jansen, manager Slimme Meters bij Enexis.

De twee voornaamste problemen waar de monteurs mee te maken krijgen zijn verschillen in de hard-op-hardafstand (afstand tussen aanvoer- en afvoerleiding) en aansluitdiameters die te groot of te klein zijn. “Bij een te grote hard-op-hardafstand moet er een koppelstuk tussen gefit worden. En fitwerk mag een monteur niet doen. Vaak constateert hij pas ter plekke dat dit het geval is en dan moet hij eerst iemand anders langs laten komen”, aldus Jansen. Behalve deze problemen is er zo nu en dan sprake van ruimtegebrek. En een enkele keer blijkt de afstand tussen de gasmeter en de elektriciteitsmeter zo groot, dat zelfs een draadloze oplossing niet toereikend is. “Dan plaatsen we geen slimme gasmeter.” De komst van de meter 4.0 baart Jansen niet al te veel zorgen. “Het gaat iets meer richting draadloos, maar zulke installaties zijn eerder eenvoudiger, dan die met een draadje.”

Politiek

Twee technische mogelijkheden van de slimme gasmeter werden dit jaar nog door de politiek onder de aandacht gebracht. Zo was er minister Maxime Verhagen, die wilde uitzoeken in hoeverre het ‘knijpen’ van de energietoevoer voor wanbetalers mogelijk was. Feit is dat de elektriciteitsmeter deze knijpmogelijkheid heeft. De gasmeter kan niet knijpen – al was het alleen maar uit veiligheidsoverwegingen – , maar hij heeft wel een op afstand bestuurbare open/dicht klep. Deze kan in geval van nieuwbouw voor nieuwe aansluitingen worden ingezet.

Dan was er nog het product van Johan van der Donk, die het ingenieuze plan had om brand-, rook, en CO-detectieapparatuur te koppelen aan de gasmeter. Deze zou bij een seintje automatisch kunnen worden uitgeschakeld. Kamerlid Paulus Jansen van de SP pakte het idee op en vroeg aan minister Liesbeth Spies of zij het ook wat vond. Spies zegde toe om Van der Donk en de netbeheerders met elkaar in contact te brengen. Martijn Boelhouwer van Netbeheer Nederland zegt dat de uitnodiging voor een nadere kennismaking inmiddels de deur uit is. “Maar dat is niet exclusief voor de heer Van der Donk hoor. We nodigen iedereen met een goed idee uit om met ons te komen praten.”

Verschenen in GAWALO, januari 2013 (p 31-33)